Stambul Raýatlyk Aklawçysy

Stambul raýatlyk aklawçysy; Türkiýe raýatlygy boýunça ýüz tutmalar, ýüz tutmanyň ret edilmegine garşy nägilelik we kazyýet işleri, daşary ýurtlular hukugy, ýaşamak rugsady, işlemek rugsady we maýa goýum arkaly Türkiýe raýatlygyny almak ugurlarynda hukuk maslahatyny we aklawçylyk hyzmatyny hödürleýär.

Türkiýe raýatlygy boýunça ýüz tutmalar 5901 belgili Türkiýe Raýatlygy Kanuny we Türkiýe Raýatlygy Kanunynyň Ýerine Ýetirilmegine Degişli Düzgünnama çäginde bahalandyrylýar [1], [8]. Umumy ýol bilen raýatlyk ýüz tutmasynda; ýüz tutma senesinden yza tarap Türkiýede üznüksiz bäş ýyl ýaşamak, türkçe gürläp bilmek, öz güzeranyny üpjün etjek girdejä ýa-da hünäre eýe bolmak we jemgyýetçilik tertibi nukdaýnazaryndan päsgelçiligiň bolmazlygy ýaly şertler talap edilýär [2].

Möhüm: Türkiýe raýatlygy boýunça ýüz tutma diňe resminama tabşyrmakdan ybarat däldir. Ýüz tutma ýolunyň dogry kesgitlenmegi, ýaşamak taryhynyň barlanmagy we dosýanyň doly taýýarlanmagy prosesiň sagdyn ilerlemegi taýdan möhümdir.

 

Raýatlyk Aklawçysy Näme Iş Edýär?

Raýatlyk aklawçysy daşary ýurtlularyň Türkiýedäki hukuk ýagdaýlary bilen bagly ýüz tutma, maslahat, nägilelik we kazyýet işlerini yzarlaýar. Ýüz tutujynyň ýagdaýyna görä iň laýyk raýatlyk ýoluny kesgitleýär, zerur resminamalary bahalandyrýar we prosesiň degişli dolandyryş edaralarynyň öňünde yzarlanylmagyna kömek edýär.

Bu çäkde raýatlyk aklawçysy esasan şu ugurlarda hukuk goldawyny berýär:

• Türkiýe raýatlygy boýunça ýüz tutmanyň bahalandyrylmagy
• Ýüz tutma görnüşiniň kesgitlenmegi
• Zerur resminamalaryň barlanmagy
• Ýüz tutmanyň degişli dolandyryş edarasyna tabşyrylmagy
• Ýüz tutma prosesiniň yzarlanylmagy
• Ret karary bolan ýagdaýynda nägilelik we ýatyrmak kazyýet işi ýollarynyň bahalandyrylmagy
• Ýaşamak rugsady, işlemek rugsady, deportasiýa karary we çäklendirme kody amallarynyň alnyp barylmagy

Raýatlyk ýüz tutmalarynda ýüz tutujynyň ýaşan möhleti, maşgala ýagdaýy, girdeji çeşmesi, maýa goýum ýagdaýy, jenaýat ýazgysy we Türkiýe bilen baglanyşyklary bilelikde bahalandyrylmalydyr [1], [2].

Bu ugurlar bilen baglanyşyklylykda daşary ýurtlular hukugy aklawçysy, ýaşamak rugsady boýunça ýüz tutma, işlemek rugsady boýunça ýüz tutma we deportasiýa kararyny aýyrmak prosesleri hem raýatlyk dosýasynyň bitewiligi taýdan ähmiýetli bolup biler.

Türkiýe Raýatlygy Üçin Ýüz Tutma Ýollary

Türkiýe raýatlygy dürli ýollar bilen gazanylyp bilner. Ýüz tutujynyň şahsy ýagdaýy, Türkiýedäki ýaşamak taryhy, maşgala baglanyşyklary, maýa goýum ýagdaýy we kanunda talap edilýän şertleri ýerine ýetirip-ýetirmeýändigi haýsy ýüz tutma ýolunyň saýlanjakdygyny kesgitleýär [1], [2], [8].

Türkiýe raýaty bilen nika baglaşmak ýeke özi göni Türkiýe raýatlygyny bermeýär. Iň azyndan üç ýyl bäri nikada bolan we nikasy dowam edýän daşary ýurtlular kanundaky beýleki şertleri hem ýerine ýetiren ýagdaýynda ýüz tutup bilerler [1], [2].

Maýa goýum arkaly raýatlykda bolsa gozgalmaýan emläk edinmek, maýa goýumy, iş orunlaryny döretmek ýa-da kanunçylykda göz öňünde tutulan beýleki maýa goýum ýollary gün tertibine gelip biler [1], [8]. Bu mesele boýunça ayrıca maýa goýum arkaly Türkiýe raýatlygy atly mazmunyň üsti bilen has jikme-jik bahalandyrma geçirilip bilner.

Raýatlyk Ýüz Tutmasy Nädip Berilýär?

Raýatlyk ýüz tutmasy ýüz tutma görnüşine görä üýtgese-de, umumylykda şu tapgyrlardan ybaratdyr:

1. Ýüz tutujynyň hukuk ýagdaýynyň bahalandyrylmagy
2. Laýyk raýatlyk ýolunyň kesgitlenmegi
3. Zerur resminamalaryň taýýarlanmagy
4. Ýüz tutmanyň degişli dolandyryş edarasyna tabşyrylmagy
5. Dolandyryş barlagy we komissiýa prosesiniň yzarlanylmagy
6. Ýüz tutmanyň kabul edilmegi ýa-da ret edilmegi

Nüfus we Raýatlyk Işleri Baş Müdürligi Türkiýe raýatlygyny almak bilen bagly ýüz tutma ýollaryny we raýatlyk ýüz tutmalaryna degişli blankalary neşir edýär [2], [3].

Ýüz tutma prosesinde kem resminama tabşyrylmagy, nädogry ýüz tutma görnüşiniň saýlanmagy ýa-da kanuny şertleriň ýerine ýetirilmezligi ret kararyna sebäp bolup biler. Şonuň üçin ýüz tutmazdan öň dosýanyň hukuk taýdan bahalandyrylmagy möhümdir.

Hukuk taýdan bahalandyrma: Raýatlyk dosýasynda iň köp duş gelýän meseleleriň biri ýüz tutujynyň özüne laýyk bolmadyk ýüz tutma ýoluna ugrukdyrylmagydyr. Dosýa taýýarlanmazdan öň kişiniň haýsy raýatlyk ýoluna laýykdygy anyklaşdyrylmalydyr.

 

Raýatlyk Ýüz Tutmasy Ret Edilse Näme Etmeli?

Türkiýe raýatlygy boýunça ýüz tutma ret edilen ýagdaýynda ilki bilen ret kararynyň sebäbi öwrenilmelidir. Ret karary dolandyryş amaly häsiýetinde bolany üçin, kanuna terslik bar diýip pikir edilýän bolsa, administratiw kazyýetde ýatyrmak işi açmak bahalandyrylyp bilner [7].

Ret ýagdaýynda raýatlyk aklawçysy:

• Ret kararynyň sebäbini öwrenýär
• Ýüz tutmada kem ýa-da nädogry resminama barlygyny bahalandyrýar
• Dolandyryş amalynyň kanuna laýyklygyny barlaýar
• Zerur bolsa, gaýtadan ýüz tutma ýa-da kazyýet ýoluny bahalandyrýar
• Ýatyrmak işi açmak zerur bolsa, kazyýet prosesini yzarlaýar

Ret karary her ýagdaýda prosesiň bütinleý tamamlanandygyny aňlatmaýar. Dosýanyň mazmunyna görä gaýtadan ýüz tutma, dolandyryş nägileligi ýa-da ýatyrmak işi gün tertibine gelip biler [7]. Bu mesele boýunça raýatlyk ýüz tutmasynyň ret edilmegi we administratiw kazyýet aklawçysy mazmunlary hem aýratyn öwrenilip bilner.

Ýaşamak Rugsady we Raýatlyk Arasyndaky Gatnaşyk

Käbir raýatlyk ýüz tutmalarynda Türkiýede belli bir möhlet kanuny ýaşan bolmak esasy şertdir. Şonuň üçin ýaşamak rugsadynyň görnüşi, möhleti we üznüksiz dowam edip-etmeýändigi raýatlyk ýüz tutmasy taýdan ähmiýetlidir [2].

Göç Edara Başkanlygynyň maglumatyna görä, ýaşamak rugsady Türkiýede galmak isleýän daşary ýurtlulara berilýän rugsat resminamasydyr. Wiza ýa-da wizadan boşadylma bilen berlen möhletden ýa-da togsan günden köp Türkiýede galjak daşary ýurtlular degişli şertlerini ýerine ýetirýän ýaşamak rugsady görnüşi boýunça ýüz tutmalydyrlar [4].

Ýaşamak rugsady görnüşleriniň arasynda gysga möhletli ýaşamak rugsady, maşgala ýaşamak rugsady, talyp ýaşamak rugsady, uzak möhletli ýaşamak rugsady, ynsanperwer ýaşamak rugsady we adam söwdasynyň pidalary üçin ýaşamak rugsady bar [5].

Raýatlyk maksady bolan daşary ýurtlular ýaşamak möhletini, ýaşamak rugsadynyň görnüşini we ýüz tutma senelerini üns bilen yzarlamalydyrlar. Ýaşamak rugsady boýunça ýüz tutma ýa-da ýaşamak rugsadynyň ret edilmegi ýaly ýagdaýlar raýatlyk prosesine göni täsir edip biler.

Raýatlyk Aklawçysynyň Tölegi

Raýatlyk aklawçysynyň tölegi; ýüz tutmanyň görnüşine, dosýanyň gerimine, ýerine ýetirilmeli işlere, maslahat hyzmatynyň häsiýetine we kazyýet prosesiniň bolup-bolmazlygyna görä üýtgeýär.

Aklawçylyk tölegleri kesgitlenende Türkiýe Advokatlar Kollegialary Birleşigi tarapyndan neşir edilen Aklawçylyk Iň Pes Töleg Tarifasy göz öňünde tutulýar. Türkiýe Advokatlar Kollegialary Birleşigi 2025-2026-njy ýyl Aklawçylyk Iň Pes Töleg Tarifasynyň Resmi Gazetde neşir edilendigini mälim etdi [6].

Şonuň üçin raýatlyk aklawçysynyň tölegi üçin hemişelik bir san aýtmak dogry däldir. Ýüz tutujynyň ýagdaýy, ýüz tutmanyň gerimi we aklawçylyk hyzmatynyň mazmuny bilelikde bahalandyrylmalydyr [6].

Stambul Raýatlyk Aklawçysyny Saýlanda Nämelere Üns Bermeli?

Raýatlyk ýüz tutmasy kişiniň Türkiýedäki hukuk ýagdaýyna göni täsir edýän möhüm prosesdir. Şonuň üçin aklawçy saýlanda diňe töleg däl, hyzmatyň gerimi, daşary ýurtlular hukugy boýunça tejribe we dosýanyň yzygiderli yzarlanylmagy hem göz öňünde tutulmalydyr.

Ýüz tutujylar esasan şu ölçeglere üns bermelidirler:

• Raýatlyk we daşary ýurtlular hukugy ugrunda tejribe
• Häzirki kanunçylyk boýunça bilim
• Ýüz tutma görnüşlerine gowy düşünmek
• Dosýa yzarlanyşy boýunça yzygiderli maglumat bermek
• Ret we kazyýet proseslerinde tejribe
• Tölegiň we hyzmat geriminiň açyk kesgitlenmegi

“Iň gowy raýatlyk aklawçysy” ýaly kesgitli sözlemleriň ýerine, ýüz tutujynyň zerurlygyna laýyk, raýatlyk we daşary ýurtlular hukugy ugrunda tejribeli aklawçy bilen işlemek has dogry bolar.

Hukuk Maslahaty Üçin Habarlaşmak

Türkiýe raýatlygy boýunça ýüz tutma, ýaşamak rugsady, işlemek rugsady, maýa goýum arkaly raýatlyk ýa-da ýüz tutmanyň ret edilmegi proseslerinde dosýaňyzyň hukuk taýdan bahalandyrylmagy üçin hünärli goldaw alyp bilersiňiz.

Ýüz tutma ýolunyzyň kesgitlenmegi, zerur resminamalaryň barlanmagy we hukuk prosesiniň meýilleşdirilmegi üçin hukuk edaramyz bilen habarlaşyp bilersiňiz.